Select Page

Tại sao lúc ngáp lại chảy nước mắt?

Tại sao lúc ngáp lại chảy nước mắt?

Ngáp là một hoạt động vô thức, nằm ngoài sự chỉ huy của thần kinh trung ương. Theo nghiên cứu của các nhà khoa học thì chỉ mới 20 tuần tuổi bào thai đã biết ngáp trong bụng mẹ. Số lần ngáp của một người có thể là vài lần trong ngày, của người khác là vài chục lần và cũng có người ngáp cả trăm lần. Điều đó có nghĩa là muốn ngáp cũng không được và ngược lại…

Một cái ngáp thường không kéo dài quá 6 giây, rất nhanh nhưng lại liên quan đến nhiều trạng thái của cơ thể và gửi gắm nhiều thông điệp thú vị. Nó làm thành một chu kỳ hô hấp mà tại cực điểm yết hầu có thể mở rộng gấp 4 lần. Ngoài ra, mũi cũng sẽ giãn nở rộng hơn, tăng lượng oxy cung cấp cho não.

tumblr_ncn3hdejLj1sobcgjo1_500

Quá trình ngáp được chia ra làm 3 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Miệng mở rộng; gốc lưỡi hạ xuống, hầu, thanh quản, lồng ngực và cơ hoành giãn ra. Lúc này chúng ta sẽ hít vào hết mức.

Giai đoạn 2: Khi miệng đã mở rộng hết cỡ, một loạt cơ mặt sẽ co thắt đồng thời mũi giãn nở và mắt có thể nhắm lại. Sự chuyển động của các cơ sẽ tăng áp lực trong khoang miệng, tạm thời ngăn đường thoát của nước mắt xuống mũi, do đó nước từ tuyến lệ tràn ngược vào trong mắt, khiến mắt ta đầm đìa.. Một điều thú vị nữa là trong khoảnh khắc này, cơ quan thị giác, thính giác sẽ tạm thời bị tê liệt.

Giai đoạn 3: Thở ra kèm theo là giãn các cơ đã tham gia vào quá trình ngáp.

Nguồn nước mắt do đâu mà có? Trong khoang mắt, bên trên và dưới mỗi con mắt đều có một tuyến lệ, chỉ bằng hạt đậu thôi, hình tròn dẹt, có thể sản sinh ra nước mắt. Tuyến lệ có ống thoát nước chảy vào bề mặt con mắt, giữ cho giác mạc và kết mạc lúc nào cũng ướt. Nước mắt cũng có thể trào ra để rửa sạch bụi bẩn lọt vào mắt, đồng thời sát trùng, cho nên nó được coi là một “vệ sĩ”.

tear-duct-diagram

Thông thường, tuyến lệ chỉ tiết ra một ít nước mắt. Ban ngày lúc thức, trong vòng 16 giờ, tuyến lệ tiết ra khoảng 0,5- 0,6 g nước mắt. Khi ngủ mắt nhắm lại, tuyến lệ coi như ngừng làm việc. Nếu thế, hai con mắt lúc nào cũng đầm đìa nước ư? Điều kỳ diệu của con người chính là ở chỗ đó, vừa có bộ phận sản xuất lại có bộ phận tiêu thụ. Ở góc trong mỗi con mắt (y học gọi là nội xế) đều có các lỗ nhỏ thu thập nước mắt, thông xuống mũi. Nước mắt đi xuống hoà cùng với nước mũi sẽ chảy ra ngoài.

Khi người ta mệt mỏi hoặc lâu không thở không khí tươi mới, trong cơ thể tích đọng quá nhiều CO2, kích thích thần kinh phản xạ, nên mới ngáp. Cùng với động tác này, một khối khí lớn từ miệng trút ra, sinh áp lực trong miệng, ảnh hưởng đến khoang mũi, tạm thời ngăn đường thoát của nước mắt, do đó nước mắt từ tuyến lệ tràn vào mắt.

Thực ra, không chỉ có ngáp, mà những động tác làm co cơ mặt khác, ví dụ cười ngặt nghẽo, hắt hơi, ho, nôn… đều có thể làm chảy nước mắt. Ngoài ra, đôi khi bụi vào mắt, khói, ánh sáng chói, gió lạnh cũng có thể tạo ra tình huống tương tự. Cũng vì thế, khi chảy nước mắt bao giờ cũng kèm theo nước mũi chảy dài. Tại sao vậy, chắc các bạn cũng suy luận được rồi.

Share This